Кѳк Асаба             

Кѳк Асаба            

 

«Кѳк асаба» — тарыхый роман. Орто кылымдардын башындагы (6–8к.). Енисей жергесинин кыргыздарынын турмушун, сырткы баскынчылардын кол салуусуна каршы туруп, элдин биримдигин жана өз алдынчалыгын сактап калуу үчүн жүргүзгөн күрөшүн эпикалык ыкмада көркөм чагылдырган чыгарма. Кыргыз элинин орто кылымдардагы тарыхы боюнча маалыматтар өтө аз экендиги жана илимпоз тарыхчылар арасында ал мезгил боюнча карама-каршы пикирлер бар экендиги белгилүү. Ошол себептен элибиздин корунуктуу чыгаан жазуучусу Т.Сыдыкбеков чыгарманы жаратууга илим булактардан сырткары элдик оозеки чыгармаларга жана санжырачыларга кайрылган. “Көк асаба” романы өзгөчө тагдырдагы чыгарма болгон, ал Орхон-Эне-Сай доорундагы түрк элдеринин тарыхый басып өткөн жолун көркөм жалпылаштырууга алган, дал ошол тарыхыйлыгы менен тоталитардык доордун “Кара сандыгына” кабылып, көп жыл окурмандарына жетпей жатып, заман озгоргодно гана 1989-жылы окурман колуна тийди. Аталган тарыхый романда патриоттук сезимди ойготуучу, Мекенди болгон сүйүүсүн күчѳтүүчү мааниси зор экендиги маалым.             2018-жылдын 8-июнунда Аскер институтунун клубунда «Кѳк Асаба» тарыхый романынан сценарий түзүлүп, театраладырышкан спектакль коюлду. Спектакльге Аскер институтунун жетекчилиги жана КР Президентине караштуу Мамлекеттик тил боюнча улуттук комиссиясынын ѳкүлдѳрү, Ыйман фондунун ѳкүлү, КР Генералдык штабынын Башкы инспекция башкармалыгынын окулу запастагы полковник Болот Кельгенбаев жана Аскер институтунун ѳздүк курамы катышышты.

 

 

 

Аталган спекталь Аскер институтунун башчысы полковник Артур  Маратович Темировдун демилгеси дайындалып, Аскер институтунун маданий инструктору Эдиль Мураталиев жана клубдун башчысы капитан Айгуль Бугубаева тарабынан коюлду. Бул спектакльде ата-мекенди патриоттулук сезим менен татыктуу коргоо, ошондой эле Мекен коопсуздугу  жана элибиздин  бейпил турмушу үчүн керек болсо кашык канын аябоого дайым даяр турган мекен коргоочулардан болууга жана  Кыргыз элинин биримдигинин күчү чагылдырылган.             Спектакльди даярдоо жана сахнада чагылдыруу иш-аракеттери менен аскер институтунун 1-2 курстарынын курсанттары актерлук чеберчиликтерин бийик денгеелде кѳрсѳтүштү. Актерлорду театрлаштыруу кийим кече менен камсыздоодо КР мамлекеттик  Т. Абдымомунов атындагы Кыргыз драмтеатрынын жана КР мамлекеттик Т.Океев атындагы «Кыргызфильм»  киностудиясы тарабынан  кѳмѳк кѳрсѳтүлдү.  Спектальдин жүрүшү абдан кызыктуу болуп, кѳрүүчүлѳргѳ байыркы кыргыз элинин жашоосу, салты урп-адаттары тартууланды. Башкача айтканда сценадагы 1-2 курстарынын курсанттары  кыргыз драм театрларынын артисттеринен сабак  алгандай бийик деңгээлде ойношту. Мындай даярдыкты уюштурган Аскер институтунун маданий инструктору жана спектакльдин  режиссеру Эдиль Мураталиевдин  салымы зор экендигин  полковник  Артур Темиров баса белгилеп, мындай  тарыхый роман Аскер институтун клубунда алгачкы жолу коюланын билдирди. Ошондой эле  Эдиль Мураталиевдин айтуусунда:  бул тарыхый романын жаш муундарды патриоттулука үндѳгѳн, эли-жерин сатпоого, сууну сатсаң да жеринди сатпа,  бѳлүнбѳгүлѳ кыргыздар, биримдүү болгула деген эпизоддору кѳрсѳттүк. Айта кетсек кыргыз эли  баатыр элдерден болгон.

 

Баба мыйзамдарына так болушкан. Мал уурдаган адамдардын колдору кесилген. Тагыраак айтканда курсанттарга тарбия жагынан зор таасири тийди деп ойлойм. Мен курсанттарга абдан ыраазы болдум, анткени бир жагынан курсанттардын сабагы, экзамендерине туш келип жатканына карабастан, эч залакасыз спектакльге даярдануу иш чаралары үзгүлтүксүз ѳтүп жатты, — деп оюн айтты. Спектальдин соңунда дүркүрѳгѳн кол чабуулар менен коштолуп, Аскер институтунун жетекчилиги тарабынан катышуучуларга терең ыраазычылык билдирилди.

 

Назик Сооронбаева

Добавить комментарий